RUSYA DOSYASI : Rusya Ekonomisi Dibe Vurmak Üzere

Ukrayna kriziyle birlikte Batı tarafından dünyadan izole edilmeye çalışılan Rusya Federasyonu 2014 yılından bu yana ciddi ekonomik sıkıntılar içerisindedir. Bu durum büyük oranda dünya petrol fiyatlarının neredeyse 3 kat düşüşüyle keskinleşmiştir. 2000 yılında iktidara gelen Putin’in enerji kaynaklarını dış politika ve ekonominin merkezine yerleştirmesiyle Rusya ekonomisi kırılgan ve esnek olmayan bir hal almıştır. Neredeyse tamamıyla enerji ihracatına bağlı olan Rus ekonomisi, ABD tekelinde Batılı ülkeler tarafından uygulanan ekonomik yaptırımlar çerçevesinde petrol fiyatlarının da düşüşüyle birlikte köşeye sıkışmış durumdadır. Ukrayna krizinden sonra Rus uzmanları ekonomik yaptırımların uzun sürmeyeceği umudundaydılar ancak Rusya’nın Kırım konusunda geri adım atmaması ve bir adım ileri giderek Suriye’ye girmesi ekonomik yaptırımların uzamasının nedeni olmuştur. Nitekim bazı Rusya uzmanlarına göre petrol fiyatları 50$ üzerine çıkmazsa ve ekonomik yaptırımlar 2 sene daha devam ederse bu Putin Rusya’sının sonunu getirebilir.

Uzmanlara göre Su-24 krizinde Rusya’nın beklenmedik bir şekilde aşırı tepki vermesi, mantık yerine duygusal davranması ve Putin’in bu konuyu şahsileştirmesi Rus ekonomisinin çöküşünü hızlandırmıştır. Zira Türkiye ile 32 milyar dolarlık bir ticaret hacmine sahip olan ve Almanya’dan sonra Türkiye’nin 2. ticari ortağı olan Rusya, Türkiye’ye karşı özel ekonomik yaptırımlar uygulayarak öncelikle kendi ekonomisini büyük risk altına sokmuştur.

Grafik 1. Rusya’nın temel ekonomik göstergeleri[i]

adsız2.bmp

Grafik 1’de de görüldüğü üzere GSMH’da büyük düşüş söz konusu. Resmi istatistik kurumu olan Rosstat’ın açıkladığı verilere göre 2014 yılının ilk dönemi 439 milyar dolar iken 2015’in aynı döneminde bu rakam 262 milyar dolara düşmüştür. Enflasyon oranı ise %15’e ulaşmıştır.

Rusya ekonomisindeki olumsuz dinamiği 2013-2015 yıllarındaki rezervlerini karşılaştırarak anlamaya çalışalım.

Tablo 1. 2010-2013 yılı Rusya rezervleri[ii] (Milyar dolar)

Tarih Uluslararası rezervler Döviz rezervleri Yabancı döviz rezervleri SDR hesabı IMF’de rezerv durumu Altın
01.12.2010 483 063 448 778 438 237 1 876 34 285
01.12.2012 528 236 476 241 462 792 8 729 4 720 51 995
01.01.2013 537 618 486 578 473 110 8 741 4 727 51 039
01.02.2013 532 155 480 195 466 598 8 767 4 831 51 960
01.03.2013 526 172 475 650 462 372 8 616 4 662 50 522
01.04.2013 527 708 477 267 464 126 8 528 4 614 50 441
01.05.2013 533 218 486 350 473 121 8 584 4 645 46 868
01.06.2013 518 431 473 393 460 435 8 525 4 432 45 039
01.07.2013 513 772 475 224 462 122 8 555 4 548 38 547
01.08.2013 512 834 470 205 456 979 8 609 4 617 42 630
01.09.2013 509 674 464 202 451 203 8 620 4 378 45 472
01.10.2013 522 580 479 451 466 129 8 727 4 595 43 129
01.11.2013 524 284 480 238 466 937 8 751 4 551 44 045
01.12.2013 515 590 474 950 461 685 8 734 4 530 40 640

Tablo 2. 2014-2015 yılı Rusya rezervleri[iii] (Milyar dolar)

Tarih Uluslararası rezervler Döviz rezervleri Yabancı döviz rezervleri SDR hesabı IMF’de rezerv durumu Altın
01.12.2014 418 880 373 658 361 409 8 334 3 915 45 222
01.01.2015 385 460 339 371 327 727 8 246 3 398 46 089
01.02.2015 376 208 327 147 315 816 8 025 3 306 49 061
01.03.2015 360 221 313 431 302 311 8 011 3 110 46 790
01.04.2015 356 365 309 093 298 665 7 852 2 576 47 272
01.05.2015 356 005 307 718 297 086 8 006 2 626 48 287
01.06.2015 356 770 308 895 298 384 7 915 2 596 47 875
01.07.2015 361 571 313 342 302 728 8 005 2 609 48 229
01.08.2015 357 626 312 663 302 137 7 939 2 587 44 963
01.09.2015 366 343 318 661 307 943 7 991 2 727 47 683
01.10.2015 371 267 322 375 311 749 7 991 2 635 48 892
01.11.2015 369 640 319 061 308 504 7 952 2 606 50 578
01.12.2015 364 708 317 028 306 658 7 811 2 560 47 680

Tablolardan yola çıkacak olursak Rus ekonomisi düşme trendi izlemektedir. Nitekim tablolarda aktarılan veriler resmi verilerdir ve gayri resmi kaynaklar durumun daha da vahim olduğunu vurgulamaktadır. Özetleyecek olursak:

Sanayi

Rusya’nın sanayi büyüme oranı 2013’ten bu yana sıfıra yakın. Yatırım ve tüketimdeki hareketliliğin düşmesi nedeniyle çoğu sanayi büyümek için gerekli teşviki bulamadı. Bu esnada Rusya’nın Avrupa’ya karşı uyguladığı karşılıklı yaptırımlar nihai tüketiciye yönelik bazı sanayilere küçük oranda bir ivme kazandırmıştır. Her şeyden önce bunlar gıda üretim sektörleridir. Maden endüstrisi %1-%1,5 büyüme oranına doğru düşmüştür. Dış talep kısılmasından dolayı hammadde endüstrileri üretimi minimum seviyelerde tutmaktadırlar.

Grafik 2. Üretim

adsız2.bmp

Yatırım

Yatırım alanındaki düşüşler 2014-2015 yıllarının en büyük sorunu oldu Rusya için. 2014 yılının ilk döneminde iç talepte de bir düşüş yaşandığı için yatırımların düşüş dinamiği ılımlı olmuştur. Rublenin devalüasyonu ve Batının yaptırımları ikinci dönemde yatırım dinamiğine baskıyı artırmıştır. Rusya Federasyonu’nun dış partnerlerinin zayıflığı ve rublenin düşük değeri sabit varlıklara yatırımı hızla azaltmıştır.

Enflasyon

2014’ten günümüze Rusya’da enflasyon oranı büyüme eğiliminde. Bunun iki temel nedeni var. Rublenin değer kaybetmesi ve önce AB’ye sonra da Türkiye’ye karşı gıda ambargoların uygulanması. Bununla birlikte sadece ithalat ürünlerinde değil Rusya üretimli ürünlerin fiyatlarında da artış yaşandı(ithal edilen ürünler kesilince iç ürünlere talep arttı).

Grafik 3. Tüketici fiyatları

adsız2.bmp

Değerlendirme

Günden güne Rusya’nın ekonomik krizden çıkıp çıkmadığı tartışmaları devam etmektedir. Hükümet, büyüme oranlarının sonbahar itibariyle düzeldiği doğrultusunda sık sık halkı yatıştırıyor. Rusya Federasyonu Federal İstatistik Servisi (Rosstat)’ın verilerine göre ekonomi Ağustos’a göre Eylül ayında %0,3 oranda büyüme göstermiş, Ekim ayında ise Eylül’e göre %0,1. Ancak çoğu uzman bu verilere inanmamaktadır. Ayrıca Rus ekonomisinin geleceğiyle ilgili tek bir fikir bulunmamaktadır.

RF Ekonomik Kalkınma Bakanlığı GSMH’nın %0,7 büyümesini öngörmektedir. Eski hükümet baş tahmincisi Andrey Klepaç ise daha optimist bir görüşle %1 büyüme beklemektedir. Ancak merkez bankası uzmanları Urals marka petrol fiyatlarının 50$ olması halinde GSMH’nın düşüşünün devam edeceğini, 40$’ın üzerine çıkmaması durumunda ise Rusya’nın tamamen ekonomik çöküş yaşayacağını düşünmektedirler.[iv]

Yukarıda ele aldığımız ekonomik verilerden hareket ederek Rusya’nın zaten 2013’ten bu yana hem siyasi hem ekonomik açıdan çok zor bir durumda olduğunu söyleyebiliriz. Bu minvalde yaşanan son gelişmeler Putin’in Türkiye’ye sırtını dönmesinin değil, aksine acilen diplomatik temaslar yoluyla ilişkileri düzeltmesinin doğru bir adım olacağını göstermektedir. Çünkü Rusya’ya içeriden baktığımız zaman gerçekten de ekonominin kötü olduğunu, halkın rahatsız olduğunu gözlemlemeniz mümkündür.

[i] Анастасия Башкатова, Кризис откусил 40% от Российского ВВП в долларах, Независимая газета, http://www.ng.ru/economics/2015-06-25/1_crisis.html

[ii] Центральный Банк России, Международные резервы Российской Федерации(2013), http://www.cbr.ru/hd_base/Default.aspx?Prtid=mrrf_m

[iii] Центральный Банк России, Международные резервы Российской Федерации(2015), http://www.cbr.ru/hd_base/Default.aspx?Prtid=mrrf_m

[iv] Константин Смирнов, Николай Макеев, Российская экономика рухнула на дно. Снизу ожесточенно стучат, МК.RU, http://www.mk.ru/economics/2015/11/22/ekonomika-rossii-rukhnula-na-dno-snizu-ozhestochenno-stuchat.html

Андрей Павлюченко, Грозит ли России смертельный рост безработицы, Аргументы и Факты, http://www.aif.ru/money/economy/1370478

İbrağim Şahbazov
SDE Asistanı

Reklamlar

Etiketlendi:, ,

ÖZEL BÜRO ///

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Connecting to %s

%d blogcu bunu beğendi: